14-Kevin-Schonewille-en-wij--voor-hun-huis-in-Orange-SityWanneer later iedereen gaat wandelen in de stad, blijf ik thuis om nog eens weer contacten te zoeken via de telefoon. Ook vandaag blijken veel mensen niet thuis te zijn. Terwijl hier meerdere Hoogeveense families wonen, lukt het mij niet om een afspraak te maken. Dit gelukt wel met Kevin Schonewil en ze komen naar ons toe. Even later komt een echtpaar met vier kinderen aanfietsen. Omdat fietsers een uitzondering zijn in Amerika, ben ik zeer verrast dat de fietsers Kevin Schonewil met vrouw en kinderen blijken te zijn. De jongste zoon is 2 jaar oud en heeft de prachtige voornaam Christoffer. Deze voornaam komt echter niet van zijn voorvader Christoffel Lunenborg, maar van Christoffer Columbus, de ontdekker van Amerika.

Kevin is als muziekleraar verbonden aan het Northwester College in Orange City. Zijn verdere familie woont in de state South Dakota. Hij was al eens in Nederland, als hulpdirigent van een koor en ze traden op in Amsterdam, Utrecht, Groningen en Kampen. Hij zag in Kampen de naam Schonewille in het telefoonboek. Hij heeft geprobeerd een gesprek te krijgen. Dit is echter niet gelukt, omdat de persoon die de telefoon opnam, geen woord Amerikaans verstond. Gelukkig kon ik Kevin wat informatie geven over Roelof Schonewille zijn overgrootvader. We beloven elkaar spoedig te schrijven en meer gegevens over de families uit te wisselen. Kevin en zijn gezin zijn druk met allerlei activiteiten in kerk en school. De tijd ontbreekt om lang te blijven praten. Van de familie Jan Stoffers Schonewille, die met zijn gezin in 1882 vanuit Hollandscheveld is vertrokken had ik meer gegevens bij mij. Ik beloof hem meer gegevens van zijn familie. Hij zegt zelf niet onder de indruk te zijn van zijn afkomst uit Nederland. Wel zal het zijn vader in South Dakota veel plezier doen om na meer dan 100 jaar contact te hebben met mensen uit de streek waar zijn grootouders wegkwamen.

15-Alvin-Zomer-kleinzoon-van-Harm-Zomer-en-Hermanna-KapteinAlvin Zomer kan mij over de telefoon niet zo goed verstaan en geeft mij het telefoonnummer van zijn neef en halfbroer Marvin Rus. Marvin Rus is nog wel eens in Nederland is geweest, bij familie van zijn vrouw. De familie Zomer wil ons zeer graag ontmoeten maar het is moeilijk om een goede tijd te vinden. Jan Verdonk is net in de buurt en hoort het probleem. Hij zegt, stel ze maar voor dat ze hier morgenvroeg om kwart over 7, samen met ons komen eten. Tot mijn grote verbazing gaat de familie Zomer daarmee akkoord.

‘s Avonds gaan we naar een kerkdienst in de Christian Reformed Church. De kerk is niet zo groot als de Reformed Church, maar ook nu zijn bijna alle plaatsen bezet en er zijn ook veel kinderen. Na de dienst is ook hier weer samen koffiedrinken en het is een drukte van belang. Wat ik ook probeer, ik kan gaan Drenthen vinden, laat staan Hoogeveners. Het is al bijna 10 uur en we moeten weer verzamelen om naar het hotel te gaan. Op zoek naar mijn vrouw ontdek ik haar in een groepje Amerikaanse dames, iedereen pratend met mond, handen en voeten. Is een van hen misschien familie van een emigrant uit Hoogeveen? Ik probeer het nog een keer. Een van de dames vertelt dat zij Jane de Leeuw is, de weduwe van Paul de Leeuw. Ik wil meer weten en dan vertelt ze dat ze vroeger Jane Kuiper heette, zij is een dochter van John Kuiper en Winnie Helder. Wie is haar grootvader? Haar grandfather is Hendrik Kuiper en zelf is ze genoemd naar haar grandmother, die heette ook Jane. Ik zeg, toch geen Jantje Bos? Een verraste uitroep van Jane de Leeuw, ja dat is de naam van mijn grootmoeder. Dan begint ze bijna te huilen, ze kan het maar niet geloven. Ze is bijna 80 jaar, en nu zo maar ineens ontmoet ze een familielid uit Nederland. We vertellen haar dat Annie, mijn vrouw naaste familie van haar is. Grandmother Jantje Bos, was een tante van Annigje Bos, waar mijn vrouw Annie Fieten naar is genoemd. De vader van Annigje Bos was Albert Bos een broer van haar grandmother Jantje Bos.

16-Hendrik-Kuiper-en-Annigje-Bos-met-hun-gezin-in-Iowa-op-de-foto-in-1910Op de foto het gezin van Hendrik Kuiper en Jantje Bos. Het gezin trok naar Amerika in 1892. De foto is gemaakt in 1910. Enkele jaren later ontvingen wij van de familie Kuiper de door een van de dochters opgeschreven familiebelevenissen in Iowa.

Hendrik Kuiper en Jantje Bos emigreerden in 1892. Jane de Leeuw gaat, opgewonden mee naar ons hotel. Mijn vrouw gaat met haar mee in de auto, achter de bus aan. Het viel Annie al op dat Jane de Leeuw geen handtasje of zoiets bij zich had. Bij haar auto aangekomen, deed ze het portier open en pakte de autosleutel, die onder de mat verstopt was, en startte haar auto. Dat moet je je trouwens niet overal in Amerika als gewoonte aanwennen. In het hotel laat ik haar de trouwakte zien Hendrik Kuiper en Jantje Bos. Ze kan het Nederlands niet lezen, wel de namen en geboortedata.

Met tranen in haar ogen vraagt Jane de Leeuw of ze haar kinderen wel even mag opbellen. Na een paar telefoontjes is binnen een half uur onze hotelkamer te klein. Het is al erg laat als ze vertrekken en de volgende dag moet ik komen koffie drinken en mag ik niet mee gaan met de anderen om een rondrit door de omgeving te maken. De familie Kuiper wil van alles weten over de streek waar hun voorouders gewoond hebben. Andersom wil ik graag zoveel mogelijk weten van de familie van mijn vrouw.

17-familie-Zomer-en-Rus-bij-ons-op-bezoek-in-Orange-CityDe volgende dag is 8 juni 1992. De families Zomer en Rus zijn er al om 7 uur en we praten honderduit en komen tijd tekort. Om kwart over 9 is John Kuiper er al om mij op te halen. De Zomers gaan naar hun business en de Footsteppers gaan een trip maken. Ik ga mee naar de Kuiperfamilie. Het levensverhaal van emigrantenfamilie Kuiper is boeiend. Het is in Amerika eigenlijk niet anders gegaan met de familie dan met hen die bleven wonen in de streek rond Hoogeveen. Het was een leven met ups en downs, goed en kwaad. Jantje Bos is al heel snel met een winkeltje begonnen en veel familieleden zijn daarna gevolgd. De familie Bos had in Drenthe ook allerlei handel en enkelen een winkeltje. Niet lang na de Tweede Wereldoorlog zijn twee zoons van John Kuiper verhuisd naar Michigan. Van hun zuster Jane de Leeuw krijg ik hun adressen en telefoonnummers mee. Als we later weer in Michigan zijn, willen de broers ons bezoeken in Evergreen Commons in Holland. Het regent pijpestelen als ik om 12 uur, met een paraplu op van de Kuipers, over de zeer uitgestrekte begraafplaats van Orange City loop. Ik hoop misschien een foto te kunnen maken van een grafsteen met daarop een naam van een immigrant uit de omgeving van Hoogeveen. Ik vind grafstenen van Sliekers, Bos, Raak en Kuiper. Tegen half 2 moeten we eten en lopend in de regen blijkt Orange City groter dan het lijkt. De stad heeft ook een archief maar daar kom ik niet eens aan toe, dat moet later dan maar eens. Wel wil de archivaris graag copieën van alles wat ik bij mij heb van Hoogeveen en de Hoogeveense families. De spullen worden mij later weer teruggebracht in het hotel.

Op 9 juni nemen we afscheid en vertrekken we uit Orange City. Na een paar vermoeiende dagen worden uitgewuifd door heel veel mensen. We rijden naar het zuiden. Het land blijft lang vlak en kaal. Uit brieven en andere gegevens blijkt, dat dit deel van Iowa ruim 100 jaar geleden, nog praktisch onbewoond was. Het was een grote vlakte, zeer vruchtbare grond, maar geen andere begroeiing dan gras. Een groot nadeel was dat er veel te weinig regen viel. Wat de emigranten uit Nederland heeft getrokken naar dit gebied is nooit duidelijk geworden. Het is nooit tot een bloeiende nederzetting uitgegroeid. Uren later gaat het land opeens over in heuvels en dalen, maar nog altijd dun bevolkt. Weer later gaan we van de highway af en rijden enige uren door de state Nebraska. Het landschap is hier erg mooi en heuvelachtig, zonder hoge bergen.

Ons doel is de plaats Pella gesticht door dominee Hendrik Pieter Scholte.

18-In-the-footsteps-in-1992-in-PellaOnze reis is voorspoedig gegaan en ruim op tijd rijden we Pella binnen, de stad gesticht door dominee Scholte. Ds Scholte en zijn afgescheidenen werden in Nederland vervolgd, hij heeft evenals ds van Raalte meermalen in de gevangenis gezeten. Scholte en zijn volgelingen waren, in tegenstelling met andere emigranten, niet onbemiddeld. Ook zijn 2e echtgenote was zeker niet arm. Zij nam in ieder geval prachtig en duur serviesgoed mee. Door de reis en vooral het laatste deel van de reis, is het serviesgoed allemaal gebroken. De scherven liggen ingemetseld in een pleintje bij hun eerste huis in Pella. Er wonen nu ruim 9000 mensen wordt ons verteld en zo te zien hebben ze het hier niet zo slecht. Om 7 uur hebben we weer een picknick midden in het dorp, onder een groot afdak. Ook hier worden we weer verwelkomd door honderden mensen en we kunnen nog niet de helft opeten wat ons wordt aangeboden. Ik heb meer gebak en ijs opgegeten dan de laatste 3 jaar ervoor. Het is mij al snel duidelijk, dat ook hier weinig Hoogeveners wonen. In het telefoonboek van Pella komen geen bekende namen voor. Maar ook hier zijn er weer allerlei ontmoetingen en  worden we overal naar toegesleept.

19-Kransleggen-bij-graf-ds-ScholteBij het grafmonument van dominee Hendrik Pieter Scholte mag ik samen met de 82-jarige kleinzoon van dominee Scholte een bloemenkrans leggen namens de groep en de Stichting ‘In de voetsporen’. Ook hier is weer de fotograaf van de krant er om een foto te maken.

Een middag ben ik in de library van het Centrum College van Pella geweest, dit leverde niets op, maar weten dat ergens niets te vinden is, kan ook rust geven. Op weg naar de library op het grote terrein van het College raakte ik even de weg kwijt en ergens in een gebouw vroeg ik de goede weg. Grappig was dat een studente aanbood om met mij mee te lopen. Zij vertelde dat haar familie ook uit “Holland” kwam, haar family name was Strijker. Ik kon haar vertellen dat de plaats Ruinen waar haar familie Ruinen ooit heeft gewoond heel dicht ligt bij mijn geboorteplaats Hollandscheveld.