Terugreis naar de oostkust van Amerika

19-Familie-ter-Slaa-komt-uit-Friesland-maar-hebben-daar-geen-contacten-meerOp onze weg terug hebben we zo hier en daar een tussenpauze genomen en het liefst bij een huis of boerderij waar mensen buitenshuis waren. Zo hebben we nog uitgebreid gesproken met

Al met al kwamen we in Iowa al veel tijd tekort en we hadden graag nog graag een week willen blijven om nog naar South Dakota te reizen. We moesten echter volgens ons plan, op 5 september weer in Albany terug zijn. Daar gaan we verder met een groep van de stichting “In the footsteps” door de noord-oostelijke staten op excursie te gaan, waar zich in de 17e eeuw al veel Nederlanders vestigden. Mijn interesse gaat vooral uit naar de mensen die in de periode 1845-1930 vanuit Drenthe naar Amerika emigreerden. Ik hoop nog eens met een groep mensen uit Drenthe, samen naar noord-west Iowa en South Dakota te reizen. Het kan een mooie gelegenheid zijn om het familiecontacten te herstellen tussen de nakomelingen van hen die vanuit Drenthe naar Amerika gingen en de nakomelingen van hen die in onze streek achterbleven. Van een gezin gingen soms enkele kinderen weg en de anderen bleven hier. In brieven vanuit Amerika naar hier werd geschreven hoe goed het daar was in vergelijking met het leven hier, met als gevolg dat andere leden van de familie later ook gingen.

Op onze terugreis naar Justice bij Chicago reden we beide dagen zoveel mogelijk over de highway 80. Niet ver van deze highway ligt Pella, ook gesticht door Nederlanders. We laten dit nu rechts van ons liggen omdat we daar in 1992 al zijn geweest. In Pella vestigden zich in en na 1847 veel immigranten uit Nederland, onder leiding van ds. H.P. Scholte. Daar wonen echter geen families uit Hoogeveen en omstreken, tenminste ik heb geen Hoogeveense namen kunnen vinden.

In 1847 zijn drie gezinnen uit Hoogeveen naar Amerika gegaan: Arend Arends Smeding, Harm Jans Smid en Karst Warners Sempel. Een jaar later gingen Aaldert Stoffers Gort en Willem Berends Oostindiën, een broer van zijn 2e vrouw. De gezinnen van Gort, Smeding en Smid bleven in Michigan wonen. Een enkele keer las ik onderweg in Iowa en Illinois in een telefoonboek de naam Sempel en Semple. Om uit te zoeken of dit nakomelingen zijn van Hoogeveners, moeten we uitstellen tot later.

In Justice was weer een Fieten-familiedag georganiseerd en na twee dagen, gingen we op 4 september, Laborday 1995, weer verder. We reden twee dagen alsmaar in oostelijke richting, door de staten Indiana, Ohio, Pennsylvania en New York. De volgende avond laat kwamen we weer in Albany aan. Wij hebben een reis gemaakt in de voetsporen van mensen uit Hollandscheveld, die met hoop op een beter bestaan, de overtocht naar het grote onbekende in Amerika aandurfden.

Verder met de stichting ‘In de voetsporen van de landverhuizers’.

Op 6 september kwamen ook de andere deelnemers van de Nederlands-Amerikaanse geschiedenisreis in het hotel Ramada Inn Albany aan. De geschiedenis van de vestiging in 1614 van ‘Beverwijck’ aan de Hudsonriver is zeer interessant. Dit gebeurde door een groep Nederlanders, aan de westoever van de Hudsonrivier. Ze noemden de nederzetting eerst Beverwijck, maar na enkele jaren veranderden ze de naam in Willemstad. Ons land raakte in oorlog met Engeland en de Engelsen wonnen de oorlog in Europa en speelden al gauw ook in Amerika de baas in Nieuw Nederland. Zo veranderden de Engelsen de naam Willemstad weer in Albany.
Ook andere nederzettingen die door de Nederlanders werden gesticht kregen van de Engelsen een nieuwe naam. Nieuw Nederland werd New England. Nijkerk kreeg voortaan de moeilijke naam Schenectady. Wij waren in Schenectady op onderzoek en ontdekten dat nog maar een paar jaar geleden, door Schenectady in Amerika en Nijkerk in Nederland, nauwe banden zijn aangegaan. Een grote groep mensen uit Schenectady is toen op bezoek geweest in Nijkerk.

In het New York State Museum werden we rondgeleid door Charles Gehringa, van geboorte uit Duitsland maar zelf zeer geïnteresseerd in het project “New Netherlands Project”. Al kijkend en luisterend ontdekken we hoe de geschiedenis is gegaan vanaf het begin van de 17e eeuw. Ook de kleding, gebruiksvoorwerpen en de dieren welke in de omgeving voorkwamen. Zo ook welke de mogelijkheden waren voor de voedsel-zoekende immigrant.

20-Boot-aangedreven-met-schoepenwielZo te zien waren de immigranten toen, niet van de armsten. Deze immigranten hebben vanuit het land van herkomst naar Nieuw Nederland het een en ander aan betaalmiddelen meegenomen. Nadat het een aantal jaren erg goed was gegaan, kwamen er kapers vanaf het water. De Engelsen kwamen de Nederlanders achterna en pakten het alles af. Ze noemden het vanaf toen New England.
Vaartocht ouderwetse boot met een groot schoepenwiel

Onze buschauffeur Larry brengt ons met de bus naar het centrum van de wereldstad en hoofdstad van de staat New York. Gelukkig is niemand van ons zoek geraakt en we worden met de bus naar de haven van Albany gebracht. We krijgen ons diner niet op de vaste wal maar op een boot op de Hudson River. We worden nog op de ouderwetse wijze met een groot schoepenwiel aangedreven. Zo zijn de immigranten indertijd ook vervoerd en waren dagen onderweg zonder te weten waar ze terecht zouden komen. Het is inmiddels donker geworden en alleen het geluid van het grote schoepenwiel is te horen. Af en toe klinkt dan weer eens een poosje zachte muziek uit oude tijd tussendoor.
Wij voeren wel een uur in het donker. Ik heb toen op het dek staan mijmeren, over hoe vreemd en ongelofelijk het toen voor de immigranten die uit het vlakke Nederland kwamen wel moet zijn geweest. Eerst weken op een schip over de oceaan en dan nog vele dagen en nachten varen op een boot op een donkere rivier, met alleen maar uitzicht op bossen en in de verte bergen. Daarna moesten ze vaak nog een stuk met een ossewagen of misschien met de trein, voordat ze op de plaats van bestemming waren. Wat moet het in ons Nederland dan in die tijd toch slecht zijn geweest. Het kostte kennelijk ook maar weinig moeite om familieleden en kennissen over te halen om ook daar naar toe te komen. De geschiedenis leert ons, dat Amerika vanaf de 17e eeuw, een enorme aantrekkingskracht heeft gehad op ons in Europa.

Zo maar een bord met daarop de naam Voorheesville.

21-Voorheesville-bij-Albany-AmerikaToch zijn er nog heel veel plaatsnamen die al vanaf de 17e eeuw, hun door de Nederlanders gegeven namen hebben behouden, voorbeelden zijn Amsterdam, Rotterdam en Barneveld. Erg verrast was ik dat ik nog een aanduiding van een kleine plaats zag met de naam Voorheesville. Half in de 17e eeuw zijn er enkele families uit Ruinen, Jan en Jacobus Strijker en Steven Coerts van Voorhees, naar Amerika geëmigreerd. Toen we in de Mowhakclub bij de burgemeester van Schenectady op bezoek waren kwam ik in gesprek met een mevrouw die mij vertelde, dat zij een afstammeling was van de familie Strijker uit Ruinen in Drenthe. Ik mocht van haar kopieën maken van de genealogie van de Strykers van de eerste 100 jaar in Amerika. Het zien van de plaatsaanduiding Voorhees in Amerika, als herinnering aan het feit dat zo’n 350 jaar geleden al mensen vanuit zuid-west Drenthe naar Amerika trokken, doet je toch goed. Het valt ons later nog vaker op, dat de Amerikanen altijd hebben gedacht dat de Engelsen veel invloed hebben gehad in Amerika. Zij leren nu dat het juist de Nederlanders waren die de nederzettingen aan de oostkust hebben gesticht. Professor Gehring is al twintig jaar bezig aan een studie over de invloed van Nederlanders op de ontwikkeling van Amerika. Niet voor niets zijn de oostelijke staten vanaf het begin vaak aangeduid als New Nederland. Amerika doet de laatste jaren steeds meer aan historisch onderzoek en dat is maar goed ook.

Hoe het met de immigranten uit Drenthe van de 17de eeuw is gegaan is te lezen in een boek van
J. Poortman: Steven Coerts – De geschiedenis van een Ruiner familie in de 17de eeuw.

O.K. We waren ook in een plaats met de naam Old Kinderhook.

Dit is ook een door Nederlanders gegeven naam, maar wel gegeven naar aanleiding van de vele Indiaanse kinderen daar. Een van de presidenten die Amerika gehad heeft, is Martin van Buren. Hij stamt af van de eerste Nederlandse families die naar Amerika trokken en is geboren in Old Kinderhook. In Old Kinderhook hoorde ik voor het eerst dat de uitdrukking O.K. (ook vaak geschreven als oké), is ontstaan in verband met Old Kinderhook. In de tijd dat Martin van Buren zich kandidaat stelde om tot president te worden gekozen, is de uitdrukking ontstaan. Omdat de naam Martin van Buren nog niet zo bekend was, werd dan gevraagd waar hij geboren was en waar hij woonde. Dan werd gezegd, o, dat is wel in orde, hij komt van Old Kinderhook. Zo staat het notabene ook bij ons in de dikke van Dale.

Door de staten Vermont, New Hampshire reden we naar Boston in de state Massachusetts. Daar bleven we weer een paar nachten in een hotel, om van daaruit andere plaatsen te bezoeken zoals Cambridge. Cambridge is bekend van de `Harvard University’.  Boston en Cambridge liggen aan weerszijden van de Charles river. Cambridge heeft een paar zeer oude en beroemde parken.

The Pilgrimvaders en de stad Boston

The Pilgrimvaders hebben de stad Boston gesticht. In Boston zeggen de mensen dat Boston net een stad in Engeland lijkt om zijn zeer nauwe straatjes. Wij zien er echter net zoveel gebouwen die ook in Leiden en Amsterdam staan. Overal in de binnenstad zien we tussen de super moderne gebouwen toch ook nog heel veel historische gebouwen en plaatsen. Het is duidelijk te zien dat het geen doorsnee Amerikaanse stad is. Boston telt ruim 3 miljoen inwoners en is de grootste stad van New Engeland. Onze chauffeur Larry bracht de bus met de grootste moeite door de binnenstad van Cambridge.

22 The Mayflower kwam men in 1620 aan in PlymouthNederland heeft een belangrijke invloed gehad op de geschiedenis van Amerika. Aan het eind van de 16e eeuw en begin 17e eeuw waren ook in Nederland veel mensen die onafhankelijk wilden zijn van de Staatskerk. In tegenstelling met Engeland, werden ze in Nederland niet streng vervolgd. Veel Independenten (onafhankelijken) uit Engeland vestigden zich in Middelburg, Naarden, Leiden, Amsterdam en meer plaatsen in ons land. Echter ook in Nederland werden ze door de Staatskerk niet echt vrij gelaten. In 1625 werden dan ook plannen gemaakt om ook naar Amerika te emigreren. Daar was in 1621, aan de rivier de Hudson de stad Nieuw Amsterdam gesticht. Het kleine begin van de wereldstad van de grootste vrijheidsstaat der wereld, de Verenigde Staten.
Zo is vermeld in het boekje THE PILGRIM FATHERS Exhibition of documents from public and private collections at Leiden, relating to the Dutch settlements in Norht America.
Uitgegeven in augustus 1888 bij Boekdrukkerij van P.W.M. Trap te Leiden.

23 MayflowerIn Plymouth hebben de Amerikanen het schip de `Mayflower’ nagebouwd. Met de `Mayflower’ voeren `The Pilgrimvaders’, een groep ballingen uit Engeland afkomstig, ook wel `Puriteinen’ genoemd, naar Amerika. De groep vestigde zich eerst een tiental jaren in Leiden en Amsterdam en veel Nederlanders sloten zich bij de groep aan. In 1620 gingen ze vanuit Delfshaven naar Amerika, om helemaal opnieuw te beginnen. Ze stapten op 21 december 1620 vanaf de ‘Mayflower’ aan land bij Provincetown in Amerika. Daarna trokken ze al gauw verder naar Cape Cod en Plymont. Ze waren dankbaar dat ze eindelijk aan land waren en deze plek is altijd in herinnerring gebleven en kreeg de naam Thanksgiving Day.

24 Mayflower er was ook een kanon aan boordDe Pelgrimsvaders hebben aan het eind van de zestiende eeuw gestreden voor een kerk die onafhankelijk zou zijn van de Staatskerk en de Staat. Dit is in Engeland mislukt. Vele Independenten (Onafhankelen), vluchtten toen naar Nederland waar de strijd in het voordeel van de Protestanten verliep. Vele Independenten vestigden zich in Nederlandse plaatsen. Ook na 1620 hebben zich nog velen van uit Engeland in Amerika gevestigd.

25 Mayflower was een van hout gebouwd schipDe voorbereiding en de overtocht met de Mayflower is beschreven door Etta Degering in het boekje ‘Christoffer Jones kapitein van de Mayflower’. Vertaling door A. Lijkendijk. De Mayflower is inmiddels nagebouwd en is te zien op de foto hiervoor.

Daarna trokken we met onze groep dwars door de state Connecticut weer naar de state New York. We bleven vier nachten in een hotel in Nyack, niet ver van New York City. Vanuit Nyack bezochten we zoveel mogelijk interessante plaatsen en gebouwen en ook hier kwamen we natuurlijk weer veel tijd tekort. We waren natuurlijk op het eiland Manhattan, een deel van New York City dat tussen de Hudsonrivier, de Eastrivier en de Harlemriver ligt ingeklemd. Het eiland is 18 km lang en 4 km breed en is door de Nederlanders in 1626 voor goederen met een waarde van 60 gulden, van de Indianen gekocht en het werd Nieuw Amsterdam genoemd, maar in 1667 pakten de Engelsen ons dit ook al af en noemden het voortaan New York naar hun stad York in Engeland.

26 Statue of Liberty New YorkHet vrijheidsbeeld is bijna honderd meter hoog. Op de boot waarmee we van Manhattan naar het eilandje voeren waarop het `Vrijheidsbeeld’ staat, voeren heel veel mensen mee. Toen we met de boot in de buurt van het grote beeld kwamen, wilde iedereen aan de railing gaan staan om een foto of een stukje film te maken zonder alleen maar vreemde mensen in beeld te krijgen.