Lansing Michigan, den 5 Junij 1897

Oelen-brieven-Amerika-in-blokken-verdeeld“In de laatst verlopen tijd kunnen wij U van bijzondere ontmoetingen mededelen, gij weet zooals ik U voordezen heb berigt zijn wij in het laatst van 1895 weer naar Iowa gegaan en dat is niet best geslaagt wij hebben daar een jaar gefarmd en daar was de landhuur zoo hoog en ofschoon de Crop tamelijk goed was, Egter was de prijs zoo laag en de uitgaven zoo veel dat wij konden de rente niet maken zoodat wij wat hebben verloren en nu behoeft U niet te denken dat zulks alleen een ongeluk was dat ons trof het is er zoo in het algemeen er zijn er die het nog veel erger gegaan is die haast niets hebben gemaakt en nog veel tegenheden daarbij hebben getroffen door sterfte onder de varkens die van nogal heel wat bezittingen op niet zijn gekomen. Nu was ik in Dakota door iemand genaamd Jozef Meeter in kennis gekomen met zijn Broeder J Meeter die in Illinois woont die daar steeds wat volk in Arbeid heeft die ook zijn broeder daar wel toe heeft aangeraden om maar uit Dakota naar hem toe te komen. Ik dagt ik zal J Meeter eens schrijven en wat gebeurde met acht dage kreeg ik een brief dat op het oogenblik kon hij geen volk gebruiken maar in het voorjaar dan moest ik maar komen, en nu hebben wij met maart alles publiek verkogt en toen is onze Hendrikje daar heen gegaan en die was daar zoo welkom dat zij hebben haar aanstonds gehouden als dienstmeid. Wij, ik en de beide jongens zijn daar nog eenigen tijd gebleven omreden dat de werkzaamheden in Illinois niet voor mei begonnen en toen zijn ook wij derwaarts gegaan en toen wij hier kwamen stond er een huis voor ons gereed het door Meeter voor ons gehuurt was en omdat die man niet altijd ons kan gebruiken heeft hij gezorgt dat hij voor ons heeft gehuurt eenstukje land waar wij op verbouwen Siepels dat wij dan in de tijd als hij geen werk heeft kunnen waarnemen en dat is een goed produkt waar heel wat van te komen is en ofschoon dat ons het schijnt mij tog toe dat wij hier een plek hebben gevonden die op velerlei gebiet ons meer aangenaamheid belooft dan wij nog ergens elders hebben gehad wat de kerk betreft daar zijn wij niet meer dan vijf minuten af en wat de Leeraar aangaat dat schijnt mij goed toe ofschoon ik ten dien opzigt Harrison niet vergoet en wat het volk betreft dat schijnt mij beter toe dan op andere plaatsen waar wij geweest zijn en wat de toekomst voor ons zelfs baren zal weet ik niet”.

Holland Michigan Mei 28, 1900

dominee-van-goorHij schrijft “een reden waarom ik zoo lang gewagt heb met u te schrijven was omdat ik wel vermoede die plaats weer te moeten verlaten en als gij dan aan ons schreef dan was dat vrugteloos wij zijn aan veele veranderingen in America onderworpen zoodat wij het wel gewaar worden zelfs op natuurlijk gebiet wij hebben hier geen blijvende plaats. Wij zijn tans in Holland Michigan en in zoover zijn wij blijde dat wij hier zijn omdat het hier bijkans geheel Hollands volk is niet alleen maar ook verscheiden Hoogeveenschen zijn hier, hier is Roelof Fik ook en meer anderen, te veel om ze te noemen. Ds van Hoogen is hier prdikant en Ds Van Goor. Tot dusver kunnen wij niet roemen over ons zijn in America, drie jaar zijn wij in Lansing geweest en van die drie jaar hebben wij maar twee jaar dat wij hebben kunnen rekenen, daarvoor hebben wij betaling, een jaar hebben wij siepels verbouwt op het land van een Ouderling der gemeente en dat was land daar het vorige jaar kool op geweest was en toen wij ze nog maar juist gezaait hadden wierde er al aanstonds gezegt dat zal niet bevallen, siepels willen op koolland niet groeien en het is ook gebleken want wij hadden 12 pont zaad gezaaid daat met een behoorloijke Crop wel vijftienhonderd bussel op kon gegroeit hebben, daar hebben wij juist vier dollers voor gehad en daarna heb ik verleden voorjaar de regter arm gekneust zoodat ik het geheele jaar niets had kunnen doen, waarom wij weer besloten om weer siepels te verbouwen en dat is goed geslaagd. Wij hadden een beste Crop maar zij waren goedkoop zoodat wij kunnen getuigen, de Heere heeft ons gezegend boven mate en tegen verwagting, als ik thans mijn werk weer verrigte zoo is mijn hand op verna nog niet weer genezen en of hij weer regt goed zal worden dat betwijfel ik, maar om ons aan het siepels verbouwen te weiden dat was niet raadzaam en om daar wat aan te log-house-Michigan verdienen daar was op die plaats geen gelegenheid voor en daarom zijn wij besloten hierheen te gaan. Hier is gelegenheid om wat te verdienen en onze Hilbert en Albert zijn beide voordelige jongens die kunnen ook al wat verdienen zoodat ik denk dat zal voor ons de beste weg zijn”. De rest van de brief betuigt Jan Oelen zijn geloof en vindt dat de meeste mensen te veel met het dagelijks bestaan bezig zijn. Hij zelf heeft het nogal moeilijk om ook zo te doen en te leven. Hij heeft daar ook al eens met Seine Boertien over gesproken maar die zei: “ik denk wel eens zouden wij het ook wat al te nauw nemen”, ik zei “ik geloof het niet” en toen zeide hij: “ik geloof het ook niet”.

Holland Michigan 1901

Vogel-Center-DiemerVan de volgende brief ontbreekt een groot deel en ook de datum. Uit de inhoud kan opgemaakt worden dat het rond 1901 moet zijn geweest. Hij schrijft dat hij het geestelijk leven in America niet erg waardeert en hij maakt zich ernstig zorgen over de toekomst: “Oordelen die niet zullen agter blijven indien er geen verootmoediging komt, als ik de toekomst zoo in aanmerking neem dan schijnt het mij donker, uit dat weinige kan U wel bevroeden in America is het nog ver van het hemels leven. Wat ons aangaat ter dezer plaats, wij hebben het hier goed ik heb altijd werk en dat is zomer en winter en ik verdien per dag een doller 29 cent en geen zwaar werk en onze Hilbert die is in een drukkerij te werken, die begint ook al aardig te verdienen ofschoon hij wel meer kon verdienen dog men zegt dat als hij dat volhoud dat is beter dan ander werk. Albert gaat weer te school die mag nog niet voordat hij 14 jaar is te werken. Ik had U wel eens eerder geschreven maar het nevensgaande dat wij U bij dezen zenden heeft ons terug gehouden dat wij al lang van plan waren U eens te zenden daartoe is hier gelegenheid.

oelen-1902Het is dit voorjaar achttien jaar geweest dat wij naar America zijn gegaan. Met ons vijf zijn wij hierheen gegaan, daarvan ben ik en ons Hendrikje nog, de anderen zijn niet meer en de twee nieuwen die gij op het portret zien kunt, zijn in deszelfs plaats. Hoelang de tijd voor ons nog zijn zal ik weet het niet maar dit weet ik wel, dat al is het ook dat wij de hoogste top des levens bereiken dan is het tog maar een korte tijd meer. En dierbaren te zien gaan dat is zoo hard, maar in die Uure als wij de tijd met de Eeuwigheid moeten verwisselen dan is het ieder personeel voor zichzelf en dan komen wij voor den Regter van Hemel en Aarde te staan. O wat zal het dan tog vreeslijk wezen die dan voor eigen rekening staat, dat kan mij wel eens doen beven als dan eens bedrogen uitkwam dat doet mij telkens de bede uiten, O God en bewaar ij tog voor zelfsbedrog”. Hij besluit met “schrijf ons spoedig eens over het een en ander. ik heb de brief zoo groot dat ik scheide uit ditmaal, Holland Michigan West 18st 76″.

Holland Michigan 1909

Vermoedelijk zijn er daarna enige brieven verloren gegaan, want het moet begin 1909 zijn waarin de volgende brief is geschreven want hij wordt dit jaar 71 jaar oud. Hij schrijft; “Reden waarom wij zoolang hebben gewagt met U te schrijven zijn de volgende. Onze Hendrikje heeft allang in een toestand verkeert waarin wij het zoo gevreesde tegemoet zagen, namelijk een opperaatsie to eindelijk het is geschied lang gedocktert en het bleef zooals het was tot dat de Docter haar aanriedt om eens een Profesoor te raadplegen zij heeft zich laten onderzoeken door twee Profesoren die eenerlei zeiden niets anders als opperaatsie is het eenige middel tot erstel en zoo heeft zij zich daaraan overgegeven en nu kunnen wij U mededelen hoedat is afgelopen, dat is gezegend boven verwagting gegaan, zij heeft 2 1/2 week in het hospitaal geweest en Grand Rapids en 2 1/2 week bij goede menschen aldaar dat is vijf weken en thans is zij bij ons in huis. Wij zijn ten dien opzichte zeer verblijd ofschoon het ons veel heeft gekost, alleen aan de Docter dat heeft verrigt was hondert dollers en de andere onkosten worden ook zooveel, dog daarover is niet een onzer ontevreden. En voorts ons zijn hier aan deze plaats is voor ons tot dusver ten zegen op stoffelijk gebied het gaat ons thans goed en tog de Heere houd ons aan de grond, nu het ons goed gaat worden wij langs dezen weg ter neder gedrukt. En nu zijn wij aan het einde van het oude jaar het is de laatst dag van het zelve dat ik dit hier neder schrijf en wat de toekomst ons zal baren ik weet het niet, dit weet ik, het is ons wel bewust dat wij niet veele nieuwe jaren kunnen beleven al is het ook dat wij de hoogste top bereiken, ik ben als ik maart 13 beleef van het jaar negen dan 71 jaar. Uw gade die is thans ook zoo Oud en gij telt nog 4 a 5 jaar minder zoodat wij bijkans de hoogste top hebben bereikt. Nog van ‘t een en ander kan ik U iets mededelen wat het natuurlijke aangaat och dan is America voor die gene die geen eigendom hebben een land dat ruimschoots brood geeft zooals wij en velen met ons dat in Dakota dat hebben beleeft dat is een uitzondering”.